SUBGROUPS
IT
Business
Capital
Industrial
Medical
Products
Culture
ازن
زمین را نوازش کنید و از آن برکت بگیرید
مقدمه
امروزه بدليل افزايش كيفي كنترل شاخصهاي آلودگي آب و هوا، و افزايش سطح استاندارد آب و هوا، و عدم توانايي كلر، در حذف كامل آلودگيهاي ميكروبي، و همچنين تغيير در كيفيت آب و توليد تركيبات گوناگون تري هالومتانها (THMS) كه تركيباتي سرطانزا هستند و اثرات زيست محيطي ناشي از كلر (غلظت بيشتر از 5/1 ميلي گرم در ليتر كلر در منابع آب باعث مرگ و مير آبزيان، مخصوصا ماهي ها ميگردد)، سبب گرديده تا استفاده از مواد دوستدار محيط زيست بيشتر مورد توجه قرار گيرد.
تاریخچه
قرنهاست که طبیعت هنگام صاعقه و یا بوسیله پرتو فرا بنفش نور خورشید اٌزٌن را بوجود می آورد و از خصوصیات ضد عفونی کننده آن برای پالایش آب و هوا و محیط زیست جانداران استفاده می نماید
اٌزٌن در سال 1840 میلادی کشف شد و در سال 1857 اولین دستگاه مولد اٌزٌن ساخته شد. در سال 1893 در کشور هلند، در سال 1906 در کشور فرانسه، ودر سال 1940 در کشور آمریکا، اٌزٌن برای تصفیه آب مورد استفاده قرار گرفت.
کشورهای زیادی (فرانسه، استرالیا، کانادا، آمریکا، هلند و...) اقدام به تولید دستگاههای مولد اٌزٌن و بهره برداری از آن نموده اند که این روند روز به روز در حال افزایش می باشد.
ازن چیست؟
اٌزٌن یک ضد عفونی کننده بسیار انعطاف پذیر است و بسته به موارد استعمال، کاربردهای بسیاری در ضد عفونی آب و هوا و محیط (دیوارها، کف زمین و سطوح)، لباس کار اجسام و لوازم مختلف، و مواد را دارا است .
بر خلاف ضد عفونی کننده های معمول مانند کلر، فرمالین و مواد شیمیایی دیگر، اکسیداسیون با اٌزٌن، هیچگونه موادسمی یا مضر ی بر جای نمی گذارد.
• گازی است سنگین تر از هوا که در غلظت های پایین بی رنگ، ولی در غلظت های بالا آبی روشن است. در غلظت های بسیار کم (حدود چند قسمت در میلیون یا ppm) بوی مشخص دارد.(2)
• گازی است تقریبا بی رنگ، با بویی شبیه بوی هوای تازه که پس از رعد و برق استشمام می شود و یا بویی که در هنگام تخلیه الکتریکی در هوای آزاد به مشام می رسد. در دمای معمولی به صورت گاز است، نقطه جوش آن 112- و نقطه ذوب آن 251- درجه سانتی گراد و چگالی آن 5/1 برابر اکسیژن در شرایط استاندارد می باشد.(1)
• هوایی که تنفس می کنیم در کنار دریا حاوی 21% اکسیژن دو اتمی(O2) است که در آن دو اتم اکسیژن با یکدیگر پیوند دارند. اٌزٌن یک ترکیب سه اتمی اکسیژن است که در آن سه اتم اكسيژن در یک پیوند ناپایدار قرار می گیرند. اٌزٌن یک اکسید کننده قوی می باشد.
• اٌزٌن گاز كم رنگی است که هر مولکول آن از سه اتم اکسیژن تشکیل شده است. بیشترین مقدار اٌزٌن در اتمسفر زمین در لایه های بین 50-15 کیلومتری بالای سطح زمین در منطقه ای به نام استراتوسفر وجود دارد. اٌزٌن در استراتوسفر به صورت لایه اٌزٌن وجود دارد و زمین را از تابش بیش از حد اشعه خطرناک ماورا بنفش حمایت می کند.(2)
تولید و نگهداری ازن
دستگاههاي تولید کننده اٌزٌن، با الهام از طبيعت (رعد و برق) طراحي شده اند.
مولکول اٌزٌن پایدار نبوده ودر نتیجه نمی توان آن را ذخیره و یا حمل و نقل نمود این امر باعث می گردد که تولید اٌزٌن، همواره در محل مصرف انجام گیرد لذا حمل و انبارداری مواد شیمیایی در این روش حذف می گردد.
مزایای اصلی گاز ازن به عنوان ضد عفونی کننده:
• بالا بودن قدرت اکسید کنندگی ( تا 50 برابر قوی تر از کلر)
• تاثیر گذاری بر طیف گسترده ای از میکروارگانیزمها شامل میکروبها، باکتری ها (تا 3125 برابر سريعتر از کلر) و ویروسها (1000-600 برابر سريعتر از کلر)
• بالا بودن سرعت و قدرت اٌزٌن نسبت به «کلر» و «هیپوکلریت ها»
• تخریب جلبکها، قارچها، کپک ها، هاگ، حذف بو های عرق و اوره و...(3)
• کاهش تعمیرات استخر: مواد شیمیایی قوی (کلر، جوش شیرین) دیواره های داخلی استخر را تجزیه می کنند.
• اکسیداسیون مواد معدنی نظیر آهن، منگنز و انعقاد جامدات محلول برای خالص نگهداشتن آب.
• کاهش 70 تا 90 درصدی در استفاده از مواد شیمیایی و عدم سوزش در بینی و چشم
• استریل کننده وسیع الطیف4))
• قابلیت استفاده در محیط های باز و مرطوب
• Ph آب را تغییر نمی دهد
موارد استفاده ازن
کاربرد ازن در بوبری
تصفیه آب استخر
ضدعفونی سبزیجات و میوه ها
کاربرد ازن در تصفیه آب
کاربرد ازن در بیمارستانها
کاربرد ازن در مرغداریها و پرورش طیور
کاربرد ازن در صنایع تولید نوشیدنی
کاربرد ازن در پرورش آبزیان
کاربرد ازن در تصفیه فاضلاب
کاربرد ازن در صنایع لبنی
کاربرد ازن در صنایع کشاورزی
کاربرد ازن در درمان زخم دیابتی
کاربرد ازن در انبار مواد غذایی
تصفیه شیرابه بوسیله ازن
درمان عفونتهای قارچی ویروسی و پوستی با ازن
تصفیه آب دریاچه های مصنوعی با ازن
ضدعفونی آرد وغلات
1- سم زدایی ( افلاتوکسین ) از پسته
با ورود پسته آمریکا به بازار اروپا که عاری از هر گونه سم افلاتوکسین بود، باعث شد عده ای از محققین به دنبال ریشه یابی شکل مبارزه، با این سم مهلک برآیند که متاسفانه با وجود آزمایشات مکرر بر روی پسته آمریکایی، هیچ نوع ماده ای که بتواند نشاندهنده داروی از بین برنده سم باشد بدست نیامد ولی پاک بودن پسته، از هر داروی شیمیایی نشان می داد که داروی مورد استفاده برای سم زدایی باید یک اکسید کننده قوی مانند گاز اٌزٌن باشد که عملا چیزی بر جای نگذارد در نتیجه پسته به صورت اولیه خود و بدون افلاتوکسین و اسپرزیلوس بر میگردد. با توجه به نقش مهم پسته در اقتصاد کشور و بخصوص استان سمنان، این ماده گرانبها در سالیان اخیر با دو مشکل عمده در بازارهای جهانی روبرو شده است .
الف) رقابت سر سخت پسته آمریکا که به صورتی جذاب به بازار اروپا ارائه میشود و شکل ظاهری آن بسیار مشتری پسند تر است. خوشبختانه مزه پسته آمریکا با مزه پسته ایران کاملا متفاوت بوده و به هیچ وجه قابل مقایسه نمی باشد پسته آمریکا به علت فرآوری مناسب و استفاده از اٌزٌن به هیچ وجه دارای سم افلاتوکسین نیست .
ب) وجود ماده سمی افلاتوکسین حاصل قارچهایی است که بنام اسپرزیلوس معروفند و در روی بسیاری از خشکبار رشد مي نماید و از تغذیه ماده غذایی موجود در خشکبار زندگی کرده و سم افلاتوکسین را که بسیار خطرناک و سرطانزاست تولید می کند. اکسیژن فعال نه تنها باعث از بین بردن افلاتوکسین می شود بلکه باعث زیبایی شکل پسته نیز میگردد .1))
از آنجا که ازن هیچ باقیمانده ای را در آب و محصولات تولیدی باقی نمی گذارد، تغییری بر روی طعم و مزه، رنگ و بوی محصولات ایجاد نمی نماید.
2- سردخانه های میوه وسبزیجات
نگهداری و افزایش طول عمر محصولات غذایی و کشاورزی دغدغه تولید کنندگان صنایع غذایی در سطح جهان می باشد . یکی از مشکلات نگهداری مواد غذایی، فساد آنهاست که عمدتا بدلیل آلودگی میکروارگانیزم هاست .
استفاده از گاز اٌزٌن، که قرنهاست بصورت طبیعی وظیفه کنترل آلودگی و ضدعفونی محیط زیست را به عهده دارد مورد توجه تولید کنندگان محصولات غذایی قرار گرفته است
با استفاده از اکسیژن فعال، در بخش سردخانه ها، میتوان نسبت به استریل کردن و ضد عفونی کردن سالنهای سردخانه اقدام کرد که علاوه بر ماندگاری بیشتر محصولات موجب کاهش بار میکروبی و حفظ طعم و مزه گردد .
همچنین گاز اٌزٌن در سردخانه های نگهداری میوه موجب بلوکه شدن گاز اتیلن شده و مانع از رسیده شدن زود هنگام میوه میگردد .
آمار نشاندهنده این واقعیت است که با استفاده از اکسیژن فعال می توان ضایعات در بخش سردخانه های میوه را تا حدود 8% کاهش داد.
مزایای استفاده از ازن درنگهداري سبزیجات و میوه ها
• افزایش ماندگاری (طول عمر) سبزیجات و میوه ها
• کاهش باکتریها، هاگها و قارچهای منتشر شده از طریق هوا
• کاهش باکتریها، هاگها و قارچهای منتشر شده از طریق آب
• کاهش میزان ضایعات مواد غذایی
• از بین بردن کپکها، قارچها و تخم انگلها
• کاهش شرايط مناسب محیط رشد میکروارگانیزها
• عدم تغییر طعم و مزه رنگ و بو
• عدم جایگذاری مواد شیمیایی مضر
• افزایش اطمینان در تولید محصولات سالم، ایمن و بی خطر
3- کشتارگاههای دام وطیور
در کشتارگاهها از این سیستم میتوان در چند بخش مختلف استفاده نمود.
الف ) ضد عفونی و استریل سطوح
ضد عفونی با اکسیژن فعال بصورت پیوسته، در حین کار بدون تخلیه مکان امکان پذیر است ودر نتیجه بطور مرتب میزان آلودگی در محیط کاهش می یابد . استفاده از این روش در مراحل مختلف ذبح، بسته بندی گوشت سبب کاهش آلودگی میکروبی و افزایش کیفیت و زمان ماندگاری آن میگردد. مانند:
1- ضدعفونی دستکش و چکمه ها
2- ضدعفونی چرخهای انتقال دهنده نيرو و....
3- اسپری دستی اکسیژن فعال برای ضد عفونی کردن دستکش، پیشبند، چکمه و تیغه های چاقو در حین کار
4- ضد عفونی دستها با آب حاوی اکسیژن فعال
5- تصفیه و ضد عفونی آب با اکسیژن فعال
6- سیستم تزریق اکسیژن فعال در هوای سیستم خنک کننده
7- سیستم تزریق اکسیژن فعال در هوا برای ضدعفونی هوای کارخانه
8- تصفیه آب برج خنک کننده
9- ضدعفونی ضایعات کشتارگاهی
10- ضدعفونی گنداب ناشی از ذبح و نگهداری لاشه ها قبل از تخلیه به فاضلاب
11- ضد عفونی لاشه های گوشت
ب) بـوزدایی
اکسیداسیون با اکسیژن فعال یکی از راههای مدرن کنترل بو می باشد
اکسیژن فعال ساختمان مولکولهای بوزا را تخریب کرده و این امر موجب می شود تا کارگرها، از محیط کار بهتر و مناسب تری برخوردار شوند که در نتیجه توان توليد افزایش یافته و میانگین سود روزانه بیشتر میگردد . تزریق اکسیژن فعال برای بوزدایی در هوا سبب 20-15% تقلیل نیاز تهویه هوا و صرفه جویی در هزینه گرمایش تا 30 % و همچنین سبب کاهش بو در محوطه اطراف کشتارگاه می شود(1)
ج) ضدعفونی ابزارها، سالن ها و محوطه کشتارگاه
ضد عفونی با این روش باعث از بین رفتن طیف وسیعی از میکروبها مانند cholera,hepatitis,listeria …, می شود، برای کارآیی بیشتر بایستی سطوح را در دو مرحله شستشو داد در مرحله اول شستشو با آب حاوی اکسیژن فعال، برای رفع پسماندهاي آلي،كه محيط رشد مناسبي براي ميكروبها هستند ونيز ميكرو ارگانيزمهاي موجود در آن،در مرحله دوم شستشو براي رفع و از بین بردن بقایای میکروارگانیزمها و میکروبهای باقیمانده در سطح است .
کشت میکروبی برخی از وسایل و لوازم مورد استفاده مانند چاقو، دستکش، پیشبند و... نتایج بسیار مطلوبی را در ضد عفونی بااٌزٌن نشان داده است .
د) تصفیه و ضدعفونی فاضلاب کشتارگاهها
استفاده از تصفیه خانه های متداول، مشکلات زیادی از جمله وجود بوهای نامطبوع در محیط و تکثیر و رشد جانوران موذی از قبیل موش و حشرات را در بر دارد . در سیستم تصفیه با اکسیژن فعال عمل اکسیداسیون شیمیایی به جای اکسیداسیون بیولوژیکی (لجن فعال ) انجام می شود (باافزايشCOD،كاهش BOD صورت گرفته،ودر نهايت منجر به حذف BOD ميگردد)
با این سیستم می توان در فضای محدودی، همزمان عمل پالایش و ضد عفونی راروی طیف وسیعی از آلاینده های فاضلاب انجام داد . بگونه ای که هیچگونه مشکل بو، آلودگی ثانویه و بوجود آمدن حشرات نیز وجود نداشته باشد .
ه) مزایای استفاده از ازن در کشتارگاهها
1- افزایش اطمینان در تولید گوشت سالم، ایمن و بی خطر
2- کاهش محیط رشد میکروارگانیزمها و آلودگی ها
3- کاهش هزینه های گرمایش
4- تخریب سریع همه میکروارگانیزمهای بیماری زا مانندcholera, salmonella, listerria, hepatitis و...
5- کاهش بوهای نامطبوع
6- استفاده از محل بدون نیاز به نگهداری مواد شیمیایی ضدعفونی کننده
7- کاربری آسان
8- نگهداری ارزان لازم به ذکر است استفاده از اين سیستم در بخش کشتارگاهها، علاوه بر بالا بردن سطح بهداشتی کشتارگاهها، از انتقال آلودگی در بخش سرد کردن وشستشوی لاشه نیز جلوگیری به عمل می آید.
9- عمل آوری و نگهداری گوشت قرمز و سفید
گوشت از جمله مواد غذایی است که قابلیت آلودگی آن بسیار زیاد است . سطح خارجی گوشت بدلیل وجود باکتریهای منتشر شونده توسط هوا و ذرات گرد و غبار به محض باز نمودن حیوان و دستکاری افرادی که در بریدن، بسته بندی و توزیع دخالت دارند، آلوده می شود .
شستشو و ضدعفونی لاشه های گاو، گوسفند و... با آب حاوی اکسیژن فعال باعث کاهش میکروبهای روی سطح پوست میشود . همچنین با شستشوی تیغه چاقوهای برش دهنده گوشت با آب حاوی اکسیژن فعال از آلودگي بيشتر میکروبی، در قطعات برش خورده جلوگیری بعمل می آید .
به محض برش و چرخ کردن، آلودگی های سطحی گوشت، به داخل آن رسوخ مینمایند و انواع باکتری ارگانوتروپیک organotrophic می توانند در آن استقرار یابند .
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و سازمان غذایی دارویی اروپا (ADEC) استفاده از اکسیژن فعال را به عنوان یک ماده ضدعفونی کننده در پروسه تولید و بسته بندی و حمل ونقل انواع مواد غذایی از جمله میوه، سبزی، گوشت قرمز، مرغ، ماهی و... را تصویب نمودند .
سازمان دارو و غذای آمریکا در 26 ژوئن 2001 کاربرد اکسیژن فعال را به عنوان یک ماده ضد باکتریایی در صنایع غذایی (شامل گوشت و مرغ ) تصویب نموده است. قابل ذکر است که استفاده از اکسیژن فعال در صنایع غذایی و آبهای آشامیدنی در تاریخ 8/9/1382 به تائید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی (معاونت غذا و دارو) نیز رسیده است. اٌزٌن مطمئن ترین ماده ضدعفونی برای کشتن میکروبهاست و با شستشوی ماکیان (مرغ و خروس ) با آّب اٌزٌن دار، باکتریهای ذخیره شده روی آنها از بین میروند. ضمن اینکه هیچگونه ترکیب هالوژن دار تولید نمی شود
4- بسته بندی مواد غذایی
این سیستم جدید، براي ضد عفوني مواد غذايي، بدون استفاده از مواد افزودني و حرارت، و مصرف انرژي كم مورد استفاده توليد كنندگان مواد غذايي قرار گرفته است.
بهره برداري از تكنولوژي هاي پيشرفته به عنوان نخستين گام در كنترل آلودگي و ثبات بهداشت محيط، باعث پالايش و ضد عفوني مواد غذايي، آب و بو زدايي هواي محيط با قابليت كاهش آلودگي به ميزان 99/99 درصد مي گردد .
استفاده از گاز ضد عفوني كننده اٌزٌن در زمان بسته بندي مواد غذايي به جاي گاز ازت، باعث افزايش تاريخ مصرف و زمان ماندگاري مواد غذايي مي شود . در نتيجه كاربرد اٌزٌن در عمل آوري و نگهداري مواد غذايي سيب ايمني مواد غذايي در تمام اتصالات زنجيره توليد مواد غذايي از مرحله عمل آوري تا مصرف مي گردد . اين سيستم ها راندمان كاهش ميكروبي بسيار بالا و حتي قابليت از بين بردن آلودگي هاي ديگر از جمله كپك، انگل، حشرات و كرمها و ..... را دارا مي باشد. در نتيجه كاهش بار ميكروبي زمان ماندگاري و ايمني محصولات غذايي افزايش مي يابد كه با ازن كار مي كنند و رعايت نكات ايمني در هنگام استفاده از آن برطرف كردن عفونت هاي قارچي
5- برطرف كردن عفونت هاي قارچي در زنان
عفونت هاي قارچي واژينال در نتيجه رشد بيش از حد قارچ هاي Candida Albican مي باشند. ازن ثابت كرده است كه در برابر Candida Albican ها مهلك و مرگبار مي باشد. مطالعه اي كه در سال 1995 در مورد ميكروبيولوژي محيطي و كاربردي انجام شد نشان مي دهد كه آب ازن دار موجب 104.5 مرتبه كاهش آني در قارچ هاي Candida Albican (بطور مداوم) مي شود. 105مرتبه كاهش بعنوان استريل ابزار هاي پزشكي محسوب مي شود . همچنين Candida Albican ها نمي توانند نسبت به ازن مقاومت پيدا كنند درصورتيكه بسياري از كرم هايي كه در بازار وجود دارند در اثر استعمال مقاومت Candida Albican را نسبت به اين كرم ها افزايش مي دهند. اين بدليل اين حقيقت است كه ازن، سلول قارچ را اكسيده ميكند و موجب آسيب هاي فيزيكي مي شود. علاوه بر اين ماندن در آب ازن دار درمان بهتري را امكان پذير مي سازد.بسياري از عفونتهاي دهان نيز از طريق قارچ هاي ذCandida Albican بوجود مي آيند. سوال دیگر اين است كه چطور عفونت هاي قارچي و رحمي را با آب ازن دار شده می توان درمان کرد. اولا بايد وان بزرگ حمام را تا چند سانتيمتر پركنيد. فقط آنرا تا اندازه اي پركنيد كه آب بتواند در قسمت واژنيال وارد شود هر چقدر آب كمتري را بتوانيد به وان اضافه كنيد غلظت ازن بيشتر خواهد بود بنابراين تاثير درمان افزايش خواهد يافت پس آب را در وان بزرگ حمام مي توانيد با استفاده از دستگاه ازن داركنيد در اكثر موارد 10تا 20 دقيقه ازن سازي لازم است هر چند30 دقيقه ايده ال ميباشد در زماني كه دستگاه ازن به آب ترزيق مي كند نبايد در وان بنشينيد. سپس بعداز اينكه ازن زني آب تمام شد به مدت 20 دقيقه در آب بنشيند اجازه دهيد كه آب در تماس با بخش واژني هم به صورت داخلي و هم خارجي در طي اين مدت باشد.
6 - بهداشت دهان و دندان
درمان عفونت هاي دهان با آب ازن دارشده بسيار ساده است شما فقط يك ليوان كوچك از آب را به مدت چند دقيقه ازن دار كنيد. سپس آب ازن دار شده را در داخل دهانتان در چند دقيقه قرقره كنيد. شما مي توانيد اين فرآيند را چند مرتبه در يك روز اگر مايل باشيد تكرار كنيد در صورت ابتلا به عفونت اين كار بايد هر روزه انجام شود تا عفونت كاملا برطرف شود و حتی در جراحی لثه و همچنین عملیات درمانی دندانپزشکی باعث حذف و یا کاهش عفونت میگردد
7 - ترمیم و بهبود زخمها ی دیابتی با ازن
یکی از عوارض بیماری مرض قند یا دیابت آسیب دیدن جدار رگ ها و ایجاد زخم هایی در بدن بویژه در ناحیه پا می باشد. مکانیسم اصلی درمان زخم های دیابتی, ترمیم آسیب هایی است که به عروق و اعصاب وارد آمده و در این بین اکسیژن فعال توانایی شروع رگ زایی، ترمیم و توسعه عروق را دارد.
رساندن مکرر اکسیژن نوزادی که توسط دستگاه به ناحیه آسیب دیده وارد میشود ، منجر به ترمیم غیر قابل تصور بافتها خواهد شد. اصولاً در مورد زخم های دیابتی زخم های معمول نیز به سختی معالجه می شوند، در صورتی که اگر هر روز این زخم ها با آب محتوی اکسیژن فعال شستشو شوند به سرعت معالجه و ترمیم خواهند شد. عملاً استفاده از اکسیژن فعال می تواند جانشین مصرف آنتی بیوتیک ها شده و نه تنها زخم ها را بهبود بخشد بلکه با رساندن اکسیژن به زخم ها عمل رگ زایی را نیز تسریع نماید.
8 - تصفیه آب
امروزه به دلیل مشخص شدن مضرات مواد رایج ضد عفونی بویژه کلر, در تمام دنيا استفاده از اكسيژن فعال در تصفيه آب آشاميدني گسترش يافته است .از جمله مشکلات بوجود آمده توسط کلر تشکیل ترکیبات سرطانزا (THMs) پس از استفاده از آن می باشد. بنابراین در بسیاری از کشورهای توسعه یافته مرحله کلر زنی در ابتدای تصفیه خانه ها حذف شده است. همچنین اكسيژن فعال در مراحل مختلف تصفيه, توانایی حذف فلزات سنگين، سموم كشاورزي، رنگ و بوی آب را نیز دارد.
از آنجا که ازن، هيچگونه مواد سمي يا مضر در آب برجا نمي گذارد, پس از استفاده از آن نياز به پالايش مجدد آب نيست. تجربه نشان داده است كه اكسيژن فعال سريعا اجزاء محلول در محيط را اكسيد نموده و نتيجه اين اكسيداسيون, تنها اكسيد اجزاء و اكسيژن ميباشد. زیرا مولكول اكسيژن فعال پايدار نيست و پس از مدت كوتاهي شكسته و تبديل به مولكول پايدار اكسيژن مي گردد.
اكسيژن فعال از لحاظ قدرت و سرعت ضد عفوني ,سه هزار برابر قوي تر از كلر است. اغلب بيماري ها و مرگ و ميرهاي گزارش شده در كشور هاي پيشرفته دنیا در افراد مسن و گروههايي از مردم كه سيستم ايمني آنها ضعيف عمل مي كند, مربوط به انگل ها و ويروس هاي مقاوم به كلر است. در دهه 1990 در كشوري نظير امریکا ظهور مجدد اپيدمي هاي ميكروبي آب بويژه انواع تك ياخته ها كه عمدتاً به مقادير رایج استفاده از كلر, مقاوم هستند گزارش شده است. در سال 1993 شيوع بيماري كريپتوسپوريدبازيش در شهرهاي واشنگتن و ميل واكي منجر به فوت 100 نفر و بیماری 400 نفرکه از آب تصفيه شده نوشیده بودند شد.
عدم توانايي كلر در حذف كامل آلودگي هاي ميكروبي و همچنين تغيير در كيفيت آب و توليد تركيباتی مانند تري هالومتانها (THMS) و اثرات مخرب زيست محيطي ناشي از استفاده از كلر (غلظت بيشتر از 5/1 ميلي گرم درليتر كلر در منابع آبي باعث مرگ ومير آبزيان مخصوصا ماهي ها مي گردد)، سبب گرديد تا استفاده از مواد دوستدار محيط زيست (پرتو دهي فرابنفش و گاز ازن ) بيشتر مورد توجه قرار گيرد. ازن يك ضد عفوني كننده بسيار قوي است و به نحو مطلوب و بسيار موثري انواع آلودگي هاي ميكروبي را كاهش مي دهد. ازن گازي تقريباَ بي رنگ با قدرت اكسيد كنندگي بالا است. در جدول زير مقايسه پتانسيل اكسيداسيون ازن با ديگر اكسيد كننده ها نشان داده شده است:
مولكول ازن پايدار نبوده و در نتيجه نمي توان آنرا انبار يا حمل نمود. اين امر باعث ميگردد كه توليد ازن همواره در محل انجام گيرد. لذا مرحله حمل و انبار مواد شيميايي در اين روش حذف مي شود.
ازنقطه نظيركيفيت آب وجود دو تك ياخته مورد توجه بيشتری قرار می گیرد . این دو عبارتند از كریپتوسپوريديم پارويوم و ژيارديا لامبليا. اين دو تک یاخته شباهت هاي زیادی به هم دارند و هر دو بعد از بلع موجب بيماريهايي خطرناکی می شوند. اين دو پروتوزوئر هر دو به شكل كيست (كيسه هاي محافظ) ظاهر مي شوند و اين كيستها آنها را در برابر دوزهاي متعارف كلر مقاوم مي سازد .
لازم به ذكر است كه كلرينه كردن, بسياري از ميكرو ارگانيسمها را از بين مي برد اما اووسيست يا كيست تك ياختگان و تخم انگلهاي كرمي به طور قابل ملاحظه اي در برابر كلرينه كردن مقاوم تر از باكتري ها مي باشد. كلر روي ارگانيسم هاي مقاوم تر از كاليفرم نظير برخي از ويروسها, تخم انگل ها و كيست هاي ژيارديا لاميليا و كریپتوسپوريديوم اثري ندارد.
اكثر اپيدمي هاي گزارش شده سالهاي اخير از كريپتوسپوريديم ناشي مي شود كه داراي فرم معروف به نام oocyst (آسيست) است اين اسيست ها از كيست هاي ژيارديا كوچكتر هستند و اندازه اي بين 4 تا 6 ميكرون (در برابر 10 تا 16 ميكرون ژيارديا) دارند ، لذا طبعاً حذف آنها از آب مشكل تر است .
طبق آزمایشات متخصصین بيشتر ميکرو ارگانيسم هاي همراه با ميوه ها و سبزيجات مانند باکتريهاي اسيد لاکتيک،Coryneform, Pseudowonads, Xanthamonad, Micrococci و بسياري از قارچها بي خطرند اما نقش مهمي در فساد آنها دارند. ميوه ها و سبزیجاتی که دارای بافت نرمی هستند خيلي زودتر توسط باکتريها از بين مي روند و ميوه هاي ترش محيط مناسبي براي تکثير قارچها هستند.
گاز اكسيژن فعال یا ازن يک ميکروب کش و ضدعفوني کننده بسيار موثر است که به سرعت جمعيت ميکروارگانيسمهاي ذکر شده و و يا گونه هاي بیماریزای Escherichia coli ، ويروسهاي بيماري زا ، کپک هاي قارچي، تخم انگلها را کاهش مي دهد.
شستشوي سبزيجات و ميوه ها در مدت زمانی کم با آب حاوی اكسيژن فعال ، سبب ماندگاري محصول در دماي 45 درجه سانتيگراد مي گردد.
9 - كاربرد اكسيژن فعال در استريل كردن وسايل بيمارستانها و آرایشگاهها:
• استريليزاسيون و ضدعفوني تجهيزات و وسايل بيمارستان همواره يكي از دغدغه هاي پزشكان در سطح جهاني مي باشد اكسيژن فعال در طبيعت قرن هاست كه براي ضدعفوني و كنترل جمعيت ميكروارگانيسم ها استفاه مي شود دستگاه هاي جديد Eco- Sterile صنايع پزشكي با الهام از اين عنصر طبيعت طراحي شده است و با استفاده از تكنولوژي نو براي ضدعفوني وسايل پزشكي بدون استفاده از مواد افزودني و حرارت و مصرف انرژي كم، مورد استقبال توليد كنندگان صنايع پزشكي قرار گرفته اند. اين دستگاه ها، راندمان كاهش ميكروبي بسيار بالا درحد استريل و حتي قابليت از بين بردن آلودگي هاي مختلف شيميايي ديگر را داراست.
• اكسيژن فعال يك ضد باكتري قوي است كه استريل كردن با آن بدون نياز به حرارت و قابل كنترل است به طور كلي اين گاز توانايي از بين بردن رنج وسيعي از ويروسها و ميكروبها را داراست و بدون برجاي گذاشتن باقي مانده، تبديل به اكسيژن معمولي مي گردند و به همين دليل درفهرست EPA به عنوان DBPR قرار گرفته است و طبق اين قوانين داراي اثرات جانبي نمي باشد.
10 – کاربرد ازن در کارخانجات آرد
• امروزه در اغلب کشورهای جهان جهت بالابردن کیفیت ارد و حذف انواع قارچ کپک باکتری و .... از گاز ازن استفاده میگردد که در این فرایند میتوان ارد بدست آمده را توعی آرد ارگانیک دانست .
و هزاران مصرف بهینه دیگر
نام برخی موسسات و مراكز
کارخانه آبمیوه نوش آوران
کارخانه آب معدنی دماوند
کارخانه ساسان تهران
کارخانه ساسان قزوین
آب معدني كوهرنگ
شركت گلاب آوند
شركت فاضلاب استان تهران
شركت آب و فاضلاب شيراز
شركت آرد جوانه گندم (آرد تژين)
شركت آرد ايران تك تهران
کارخانه ارد خوشه افشان ارومیه
کارخانه آرد شانلی
کارخانه آرد وزیری
فراورده هاي لبني پاك آرا سنندج
شركت لبنيات خاتون- سارا
فراورده هاي لبني پاك ساري
فرآورده هاي لبني رامك شيراز
فراورده هاي لبني نصر گستر اراک - كالبر
شركت صنايع غذايي 777
شركت صنايع غذايي 777
کارخانه پگاه زنجان
فراورده های لبنی پاکبان
کارخانه لبنیات مسکه
صنایع لبنی بناء
شرکت غذایی یکتا نگین کاوه
شرکت لبنی ژلاتین هلال
فراورده های گوشتی امل
صنایع لبنی گلستان صباح
شرکت ویتامینه فارمه
شركت صنايع غذايي بابل آب
شركت لبنيات خاتون- سارا
شركت توليدات كشاورزي سرچين
شركت صنايع غذايي 777
مركز شيلات ميناب
شركت محصولات دريايي جنوب
پتروشیمی امام خمینی
پتروشیمی مارون
بيمارستان دكتر بهشتي شيراز
نیروگاه پارس جنوبی
پالایش گاز بید بلند
شركت پتروشيمي فن آوران
شركت پتروشيمي صاف ساز گستر
شركت نفت بهران
شركت ملي صنايع پتروشيمي ايران
پژوهشگاه صنعت نفت
پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران
مركز شيمي درماني سبحان
کلینیک چشم پزشکی رازی
بيمارستان آيت الله گلپايگاني
مركز پزشكي فارابي
بيمارستان مهر
بيمارستان نكوئي هدايتي
پارس دارو
بيمارستان كامكار قم
انسيتو پاستور ايران
بيمارستان علي بن ابي طالب
صنايع داروئي بهداشتي كيش استار
بيمارستان مهر
بيمارستان نيروي هوايي ارتش
پايگاه انتقال خون اصفهان
بيمارستان 504 نيروي زميني ارتش
بيمارستان امام خميني همدان
پزشكي قانون كشور
پزشكي قانوني سنندج
كلينيك نگاه
مركز جراحي چشم ونك
مركز جراحي گاندي
مركز جراحي آذر
بیمارستان شهید بهشتی نوشهر
بیمارستان هاجر
داروسازي بهوزان
داروسازي ابوريحان
داروسازی اسوه
داروسازي تماد
داروسازی مداوا
داروسازي ابوريحان
مركز پزشكي فيض
مركز جراحي برزويه
اتحادیه دامداران یز
مرغداری لانه مرغ
شرکت کشت و صنعت دامپروری فارس
شرکت کشت و صنعت پرتو فدک
مرغداري آلماتر و همدان
شركت فن آوري زيستي طبيعت گرا
استخر باشگاه ورزشی زمرد
استخر شرکت ملی اکتشافات نفت ایران
مجتمع ورزشی معلولین و جانبازان
استخر نیروی دریایی سپاه
دانشگاه تهران- دانشكده محيط زيست
دانشگاه صنعتي شريف
صنايع هوا- فضا شهيد موحدي
دانشگاه تربيت مدرس
لوازم بهداشتي گل پسند
شركت پارس كرپ - چشمك
شركت اركيده بوشهر
شركت آرين گبير خوزستان
شركت بيك ايران
شهرك فرناز نور
شركت صنعت محور سازان ايران خودرو
شركت طلا سازي اكسير
شركت ماشين سازي ذوالقدري
کارخانه مواد شیمیایی سرساز
سازمان ملل در امور پناهندگان
اداره كل زندانهاي استان گلستان
بيش از 10 آسايشگاه سالمندان در استان تهران
سازمان بهشت زهرا
بيش از 20 مهد كودك در استان تهران
تعدادي از سازمانهاي بهزيستي استان ها
تعدادي از مراكز توانبخشي و معلولين
سازمان دامپزشكي
سازمانهاي تائيد كننده استفاده از ازن
1- سازمان غذا و داروي امريكا FDA
2- آژانس حفاظت محيط زيست EPA
3- سازمان سلامتي شغلي آمريكا OSHA
4- سازمان غذایی دارویی اروپا ADEC
5- معاونت غذا و دارو وزارت بهداشت – درمان و آموزش پزشكي ايران
6- انجمن دیابت ایران
ملاحظات ايمني و بهداشتي در مصرف ازن
1- بهينه مصرف كردن اٌزٌن در بخشهاي مورد نياز
2- جلوگيري از پخش نا مناسب ازن در محيط، كه باعث تخريب ششها و سوزش ريه ميگردد
3- آموزش افرادي
بلوک های پرلیتی ساختمانی